Για την αντιμετώπιση των εχθρών και ασθενειών της ελιάς χρησιμοποιούνται κυρίως χημικά μέσα. Η ανάγκη για περιορισμό της χρήσης των φυτοφαρμάκων είναι επιτακτική τόσο για τη βελτίωση της ποιότητας και της ασφάλειας του παραγόμενου ελαιολάδου όσο και για να περιοριστούν το κόστος παραγωγής και οι αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον.

Όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έτσι και τα βλαβερά για τη γεωργία έντομα έχουν φυσικούς εχθρούς άλλα έντομα από τα οποία προσβάλλονται περιοδικά, με αποτέλεσμα να περιορίζεται ο πληθυσμός τους και οι ζημιές που προκαλούν στις καλλιέργειες. Με τον τρόπο αυτό συντελείται η βιολογική καταπολέμηση και ισορροπία στη φύση μεταξύ των ειδών.

Το ελαιόδεντρο, επειδή καλλιεργείται σε θερμές και ξηρές περιοχές κυρίως, έχει πολλούς εχθρούς που μπορούν να προκαλέσουν μεγάλες ζημιές στο ίδιο το δέντρο, αλλά και στον καρπό. Ο σοβαρότερος εχθρός που ταλαιπωρεί την ελιά είναι ο δάκος (Bactrocera oleae), ένα ολομετάβολο έντομο που ανήκει στην τάξη των Δίπτερων και στην οικογένεια Tephritidae. Το έντομο είναι μονοφάγο με μοναδικούς ξενιστές την καλλιεργούμενη ελιά και την αγριελιά, πράγμα που σημαίνει ότι τα όρια εξάπλωσης του δάκου καθορίζονται από τα όρια εξάπλωσης της ελιάς.

Μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί πολλά παρασιτοειδή που καταφέρνουν να ελέγχουν τους πληθυσμούς των εχθρών της ελιάς σε σημαντικό βαθμό. Τα παρασιτοειδή είναι έντομα που ζουν σε βάρος του ξενιστή τους δαπανώντας δικούς του πόρους, οδηγώντας τον αργά ή γρήγορα στο θάνατο. Η επιβίωσή τους είναι αδύνατη χωρίς την παρουσία ξενιστή.

Τα πρασιτοειδή έντομα διακρίνονται σε:

• εκτοπαράσιτα τα οποία ζουν πάνω στον ξενιστή
• ενδοπαράσιτα των οποίων το αυγό εκκολάπτεται μέσα στον ξενιστή και
• υπερπαρασιτοειδή είναι τα έντομα που ζουν σε βάρος ενός ήδη παρασιτισμένου ξενιστή, δηλαδή οι εμπλεκόμενοι οργανισμοί στην περίπτωση αυτή γίνονται τρεις

Τα ενδοπαρασιτικά υμενόπτερα εισάγουν τα αυγά τους στον ξενιστή, επιτρέποντάς του να συνεχίσει την ανάπτυξή του για λίγο ενώ ταυτόχρονα τα αυγά προστατεύονται από άλλα αρπακτικά. Τα εκτοπαρασιτικά κεντρίζουν με δηλητήριο τον ξενιστή, αφήνουν δίπλα του τα αυγά για να τραφούν όταν εκκολαφθούν ή συχνά τον μεταφέρουν σε προστατευμένη θέση. Τα περισσότερα υμενόπτερα προσβάλλουν τα αυγά ή τις προνύμφες του ξενιστή, χωρίς όμως να αποκλείονται επιθέσεις σε ενήλικα.

Ο ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΣΥΚΟΛΟΓΟΥ στο πλαίσιο της προσπάθειας που καταβάλει ώστε να γίνει γνωστός στους καλλιεργητές ο ρόλος των φυσικών εχθρών στη δυναμική ισορροπία των αγροοικοσυστημάτων με στόχο την προστασία των φυσικών εχθρών υλοποιεί τη δράση «Β.ΙI.1 Πιλοτική παρακολούθηση πληθυσμού ωφέλιμων εντόμων» στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας της ΟΕΦ.

Η δράση αφορά την πληθυσμιακή καταγραφή των ωφέλιμων εντόμων σε βιολογικούς και συμβατικούς ελαιώνες με στόχο την ενσωμάτωσή τους σε μια ολοκληρωμένη στρατηγική φυτοπροστασίας της ελιάς ως ικανό μέσο μείωσης του πληθυσμού επιζήμιων εντομολογικών εχθρών. Με τη δράση αυτή θα αξιολογηθεί η επίδραση της χρήσης συνθετικών χημικών στους πληθυσμούς των ωφέλιμων εντόμων και θα επιχειρηθεί, στο μέτρο του δυνατού, να προταθεί σχήμα φυτοπροστασίας ηπιότερο για αυτά (επιλογή κατάλληλου σκευάσματος και εποχής εφαρμογής).

Μέσα από τη δράση τα μέλη της ΟΕΦ θα έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν την εξειδικευμένη γνώση σχετικά με τα ωφέλιμα έντομα και τη συσχέτιση τους με την αποτελεσματική καταπολέμηση του δάκου και του πυρηνοτρήτη.